Steeds meer kinderen afhankelijk van OCMW: Antwerps armoedebeleid faalt structureel
Uit antwoorden van schepen Nathalie Van Baren op een schriftelijke vraag van Vlaams Belang-gemeenteraadslid Anke Van dermeersch blijkt een onthutsend contrast in het Antwerpse armoedebeleid. Terwijl sommige armoede-indicatoren op papier licht dalen, stijgt in de praktijk het aantal kinderen dat afhankelijk is van OCMW-steun jaar na jaar. In 2024 werden meer dan 13.500 minderjarige kinderen opgevolgd door de sociale diensten, een stijging van ruim 3.200 kinderen tegenover 2020. Tegelijk liep de kostprijs voor het OCMW op tot meer dan 61,6 miljoen euro per jaar.
Volgens Vlaams Belang Antwerpen wordt kinderarmoede te vaak statistisch geminimaliseerd, terwijl de realiteit in de sociale centra het tegenovergestelde toont. Zo daalde het aantal kinderen in gezinnen met een zeer lage werkintensiteit weliswaar van 25.236 in 2015 naar 21.482 in 2019, maar veerde dit cijfer in 2020 opnieuw fors op door de coronacrisis.
“De stad verschuilt zich achter indicatoren die ze zelf onvolledig kan opvolgen”, stelt Anke Van dermeersch. “Maar de cijfers van het OCMW tonen onmiskenbaar aan dat steeds meer kinderen afhankelijk worden van sociale bijstand.”
Ook de kansarmoede-index voor jonge kinderen (0–3 jaar) daalde de afgelopen jaren, van 29,6% in 2020 naar 24,8% in 2024. Vlaams Belang Antwerpen benadrukt echter dat deze cijfers slechts een beperkte leeftijdsgroep omvatten en geen volledig beeld geven van kinderarmoede in Antwerpen. “Het beleid focust op selectieve succesverhalen, terwijl duizenden schoolgaande kinderen door de mazen van het net vallen”, aldus Van dermeersch.
De druk op de sociale diensten neemt intussen sterk toe. Het aantal dossiers met gezinnen met minderjarige kinderen steeg van 4.785 in 2020 naar 6.208 in 2024. Vooral de leeftijdsgroepen 7 tot 18 jaar kennen een uitgesproken groei. Daarnaast toont de opsplitsing naar nationaliteit dat in 2024 59% van de dossiers betrekking heeft op niet-Belgische gezinnen, een aandeel dat al meerdere jaren structureel hoog blijft.
“Dat cijfer mag niet genegeerd worden”, zegt Van dermeersch. “Wie kinderarmoede ernstig wil aanpakken, moet ook durven spreken over integratie, activering en verantwoordelijkheid.”
De financiële impact voor de stad is aanzienlijk. In 2024 bedroeg de gemiddelde OCMW-steun per gezin met minderjarige kinderen bijna 10.000 euro, tegenover minder dan 7.000 euro in 2020. De totale uitgaven stegen in vier jaar tijd met meer dan 28 miljoen euro. Hoewel een deel wordt gesubsidieerd door hogere overheden, blijft de structurele last voor de Antwerpse belastingbetaler groeien.
Ook het gebruik van sociale rechten blijft toenemen. Het aantal kinderen en jongeren met verhoogde tegemoetkoming steeg tot 58.177 in 2024, een record. Daarnaast maken steeds meer gezinnen gebruik van stedelijke toelagen zoals de gezinsarmoedetoelage en de vrijetijdstoelage.
Vlaams Belang erkent de vele initiatieven en projecten die de stad opsomt, maar stelt vast dat deze versnipperd, tijdelijk en onvoldoende resultaatsgericht zijn. “Projecten en subsidies zijn geen structurele oplossing”, reageert Van dermeersch. “Zonder een beleid dat inzet op activering, lokale verankering en responsabilisering blijven we dweilen met de kraan open. De kinderen zijn hiervan het eerste slachtoffer.”
Vlaams Belang Antwerpen pleit daarom voor:
- Een eerlijk en volledig beeld van kinderarmoede, over alle leeftijdsgroepen
- Sterkere focus op activering van ouders, in plaats van louter inkomenssteun
- Gerichte aanpak van generatiearmoede en integratieproblemen
- Meer transparantie over de kostprijs en effectiviteit van projecten
“Kinderarmoede bestrijd je niet met statistische rookgordijnen”, besluit Van dermeersch. “Maar met een beleid dat durft benoemen waar het fout loopt.”
BIJLAGEN: schriftelijke vraag en antwoord 500 van gemeenteraadslid Anke Van dermeersch: Kinderarmoede
